Kârlı görünmek ile kasada ödeme yapabilecek para bulunması aynı şey değildir. Üretici firma bugün satış yapıp faturayı kesebilir; ancak müşteriden tahsilat 60 veya 90 gün sonra gelir. Bu sırada hammadde, maaş, enerji, vergi, kredi ve fason ödemeleri beklemez. Sonuç olarak gelir tablosunda kâr görüldüğü hâlde banka hesabı ve kasa yetersiz kalabilir.
Kâr hesapta oluşur, nakit tarihe göre hareket eder
Bir satışın kâra etkisi ile müşterinin parayı ödediği tarih farklı olabilir. Aynı şekilde makine alımı, kredi anapara ödemesi veya stok artışı kasadan para çıkarırken gider tablosuna aynı anda ve aynı tutarda yansımayabilir.
Satış yapıldı
Fatura ve gelir kaydı oluştu; müşteri henüz ödeme yapmadı.
Üretim finanse edildi
Malzeme, işçilik, enerji ve fason giderleri firma tarafından karşılandı.
Stok ve alacak büyüdü
Para kasada değil; hammadde, yarı mamul, ürün veya müşteri alacağında bekliyor.
Tahsilat sonra geldi
Satış ancak müşteri ödeme yaptığında kullanılabilir nakde dönüştü.
Kâr Olduğu Hâlde Nakit Neden Azalır?
Müşteri vadesi tedarikçi vadesinden uzun
Hammaddeyi 30 günde ödeyip müşteriden 90 günde tahsil ediyorsanız aradaki 60 günü şirket sermayesi veya krediyle finanse edersiniz.
Para stokta ve yarı mamulde bekliyor
Satılmayan ürün, fazla hammadde ve tamamlanmamış üretim muhasebede varlıktır; fakat maaş veya tedarikçi ödemesinde kullanılamaz.
Fatura kesildi ancak tahsil edilmedi
Satış ve kâr kaydı oluşsa bile vadesi gelmeyen, geciken veya ihtilaflı müşteri alacağı banka bakiyesini artırmaz.
Yatırım ödemesi kasadan çıktı
Makine, kalıp veya tesis yatırımı nakdi hemen azaltabilir. Buna karşılık yatırımın gider etkisi çoğu zaman amortisman yoluyla dönemlere yayılır.
Büyüme işletme sermayesini artırdı
Daha fazla sipariş; daha çok malzeme, üretim, stok ve alacak demektir. Satış büyürken finansman ihtiyacı daha hızlı büyüyebilir.
Kredi anaparası ve toplu ödemeler yaklaştı
Kredi anaparası, vergi, SGK, prim, kira veya dönemsel satın alma ödemeleri satış kârından bağımsız tarihlerde nakit çıkışı oluşturabilir.
420 bin TL kâr var; ay sonunda nakit 600 bin TL azalmış
Aşağıdaki tutarlar kavramı göstermek için hazırlanmış örnektir. Vergi veya muhasebe uygulaması önerisi değildir.
Nakit Dönüş Süresi Sorunu Nerede Gösterir?
Nakit dönüş süresi; hammaddenin alınmasından müşterinin ödeme yapmasına kadar şirket parasının işin içinde kaç gün bağlı kaldığını anlamaya yardımcı olur. Üretici firmalarda stok süresine hammadde, yarı mamul ve mamul bekleme günleri birlikte etki eder.
Stok günü
Malzemenin alınması, üretim ve ürünün satılmasına kadar geçen temsili süre.
Tahsilat günü
Satıştan müşterinin ödemesine kadar geçen ortalama süre.
Ödeme günü
Tedarikçiye ödeme yapılana kadar yararlanılan ortalama vade.
Nakit dönüş günü
52 + 68 − 30 sonucunda firma faaliyetini yaklaşık 90 gün finanse ediyor.
Sürenin uzun olması tek başına işletmenin kötü yönetildiğini kanıtlamaz; sektör, üretim süresi, sezon ve müşteri yapısı dikkate alınmalıdır. Asıl yönetim sorusu, bu sürenin neden uzadığı ve firmanın büyümesini finanse edecek kaynağın planlanıp planlanmadığıdır.
Paranın Nerede Bağlandığını Bulmak İçin 7 Soru
Haftalık Nakit Planı Nasıl Kurulur?
Aylık toplamlar ödeme günündeki açığı gizleyebilir. En az sekiz haftalık görünümde her haftanın açılış bakiyesi, beklenen tahsilatı, zorunlu ödemesi ve kapanış bakiyesi ayrı izlenmelidir. Belirsiz tahsilatlar kesin para girişi gibi kabul edilmemelidir.
1. Açılış nakdi
Banka ve kasa bakiyesinden bloke veya kullanılamayan tutarları ayırın.
2. Tarihli tahsilatlar
Müşteri sözü yerine vade, geçmiş ödeme davranışı ve teyit durumunu dikkate alın.
3. Zorunlu ödemeler
Ücret, vergi, SGK, kredi, çek, senet ve kritik tedarikçi ödemelerini tarihe yerleştirin.
4. Planlı harcamalar
Stok alımı, bakım, yatırım ve ertelenebilir giderleri zorunlu ödemelerden ayırın.
5. Haftalık bakiye
Her haftanın kapanışını sonraki haftanın açılışı yaparak açığın tarihini önceden görün.
6. Üç senaryo
Beklenen, gecikmeli tahsilat ve yüksek ödeme senaryolarını ayrı hesaplayın.
Finans tablosunu üretim ve stoktan koparmadan gösterir
ERP tek başına nakit açığını çözmez. Ancak müşteri ve tedarikçi vadelerini, açık siparişleri, stokta bekleyen tutarı, üretimdeki yarı mamulü, yaklaşan ödemeleri ve gerçekleşen tahsilatları ortak veride birleştirir. Böylece “para yok” sonucu görüldükten sonra tahmin yürütmek yerine, paranın hangi süreçte ve ne zamana kadar bağlı kaldığı araştırılabilir.
Korgün'ün finans ve nakit akışı çözümü KG Herme, banka, tahsilat, ödeme ve vade bilgilerinin üretim ve ticari süreçlerle birlikte izlenmesini destekler. Yönetim görünümünü değerlendirmek için analiz ve raporlama yaklaşımını da inceleyebilirsiniz.
Önce Hangi Noktadan Başlamalısınız?
İlk adım yeni kredi aramak değil, nakdin nerede ve kaç gün bağlı kaldığını görünür hâle getirmektir. Vadesi geçen alacak, hareketsiz stok, gereğinden erken satın alma, uzun üretim süresi ve plansız yatırım aynı anda varsa finansman ihtiyacı kalıcı hâle gelir. Bu nedenle satış, üretim, stok, satın alma ve finans verileri birlikte değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kâr eden şirket neden ödeme güçlüğü yaşar?
Satış tahsil edilmeden hammadde, ücret, vergi, kredi ve yatırım ödemeleri yapılabilir. Stok ve müşteri alacakları büyüdüğünde kâr oluşsa bile kullanılabilir nakit azalabilir.
Nakit akışı ile gelir tablosu arasındaki fark nedir?
Gelir tablosu dönemin gelir ve gider sonucunu gösterir. Nakit akışı ise paranın hangi tarihte işletmeye girdiğini ve hangi tarihte çıktığını izler.
Nakit dönüş süresi nasıl hesaplanır?
Ortalama stokta kalma gününe ortalama tahsilat günü eklenir, ortalama tedarikçi ödeme günü çıkarılır. Sonuç sektör ve üretim yapısıyla birlikte yorumlanmalıdır.
Nakit sıkışıklığında ilk bakılması gereken nedir?
Vadesi geçen alacaklar, yaklaşan zorunlu ödemeler, hareketsiz stoklar ve sonraki sekiz haftanın tahsilat-ödeme dengesi birlikte incelenmelidir.
Kaynaklar ve bilgilendirme
- Kamu Gözetimi Kurumu, TFRS 2026 Seti ve TMS 7 Nakit Akış Tablosu: Nakit akışlarının esas faaliyet, yatırım ve finansman faaliyetleri bakımından değerlendirilmesine ilişkin resmî standart.
- ACCA, Working Capital Management: Stok, alacak ve borç ödeme günlerinden oluşan nakit faaliyet döngüsü açıklaması.
Son kaynak kontrolü: 1 Ağustos 2026. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; işletmeye özel muhasebe, vergi, yatırım veya finansman danışmanlığı yerine geçmez. Kararlarınızı mali müşaviriniz ve finans danışmanınızla birlikte değerlendirin.
Kâr ile nakit arasındaki farkı veriniz üzerinden inceleyin
Stok, tahsilat, ödeme, üretim ve maliyet verilerinizin aynı yönetim görünümünde nasıl değerlendirilebileceğini birlikte analiz edelim.