MRP, üretim planındaki ürünleri zamanında tamamlamak için hangi malzemeden, ne kadar ve hangi tarihte ihtiyaç olduğunu hesaplayan malzeme ihtiyaç planlamasıdır. Yalnızca mevcut stok miktarına bakmaz; ürün ağacını, üretilecek miktarı, ayrılmış stokları, yoldaki satın alma siparişlerini, güvenlik stokunu ve tedarik süresini birlikte değerlendirir.
Üretimi durdurmadan malzemeyi ne zaman almalıyız?
Net ihtiyaç
Brüt ihtiyaçtan kullanılabilir stok ve zamanında gelecek açık siparişler düşülür.
Sipariş tarihi
Malzemenin gerekli olduğu tarihten tedarik süresi kadar geriye gidilir.
Sipariş bağlantısı
İhtiyacın hangi ürün, üretim emri ve ürün ağacı satırından doğduğu izlenir.
MRP Hesabı İçin Beş Temel Veri
Üretim planı
Hangi üründen kaç adet ve hangi tarihte üretilecek?
Ürün ağacı
Bir ürün için hangi bileşenden ne kadar kullanılıyor?
Kullanılabilir stok
Fiziksel miktarın ne kadarı başka işler için ayrılmamış?
Açık sipariş
Hangi malzeme siparişi ihtiyaç tarihinden önce gelecek?
Tedarik süresi
Sipariş açıldıktan kaç gün sonra malzeme kullanılabilir?
Ürün ağacı eksik veya güncel değilse MRP hesabı da doğru olamaz. Hammadde, yarı mamul, varyant ve fire bağlantısını ürün ağacı ve üretim reçetesi rehberinde inceleyebilirsiniz.
Net Malzeme İhtiyacı Nasıl Hesaplanır?
Net ihtiyaç = Brüt ihtiyaç + Hedef güvenlik stoku − Kullanılabilir stok − Zamanında gelecek açık sipariş
Sonuç sıfırın altındaysa yeni sipariş ihtiyacı oluşmaz. Lot büyüklüğü, minimum sipariş miktarı ve ambalaj katı uygulanacaksa sonuç ayrıca yuvarlanır.
500 adet ürün üretilecek
- Her ürün için 2 adet A parçası kullanılıyor.
- Brüt ihtiyaç: 500 × 2 = 1.000 adet.
- Kullanılabilir stok: 180 adet.
- Zamanında gelecek açık sipariş: 300 adet.
- Hedef güvenlik stoku: 100 adet.
1.000 + 100 − 180 − 300
620 adetA parçasından 620 adet net ihtiyaç oluşur. Tedarik süresi 12 günse sipariş, ihtiyaç tarihinden en az 12 gün önce açılmalıdır.
Net Malzeme İhtiyacınızı Hesaplayın
Tek bir malzeme için üretim miktarı, ürün ağacı tüketimi ve mevcut tedarik durumunu girin.
Hesap, lot büyüklüğü ve minimum sipariş miktarı uygulanmadan önceki net ihtiyacı gösterir.
MRP Planı Zamanı Nasıl Geriye Doğru Hesaplar?
Sevkiyat
Müşteriye verilecek teslim tarihi.
Üretim bitişi
Kontrol ve sevkiyat hazırlığı için pay bırakılır.
Malzeme ihtiyacı
İlk operasyon başlayacağı için malzeme hazır olmalıdır.
Sipariş açılışı
12 günlük tedarik süresine göre satın alma başlatılır.
Üretim tarihi kapasiteye göre gerçekçi değilse doğru malzeme hesabı da teslimatı kurtaramaz. Makine, vardiya ve çevrim süresinin plana etkisini üretim kapasitesi hesaplama yazısında inceleyin.
MRP Sonucunu Bozan Yaygın Hatalar
Stok var ama kullanılabilir değil
Kalite kontroldeki, başka siparişe ayrılmış veya hatalı depodaki miktar serbest stok gibi düşülürse ihtiyaç eksik hesaplanır.
Açık sipariş geç gelecek
İhtiyaç tarihinden sonra teslim edilecek satın alma siparişini düşmek üretimin malzemesiz kalmasına neden olur.
Ürün ağacı güncel değil
Değişen reçete, varyant, fire oranı veya ölçü birimi sisteme işlenmediyse MRP yanlış malzeme önerir.
Tedarik süresi iyimser
Sipariş onayı, nakliye, gümrük ve giriş kalite kontrolü hesaba katılmadığında satın alma önerisi geç oluşur.
MRP ile ERP Arasındaki Fark Nedir?
Malzeme ve zaman ihtiyacını hesaplar
Üretim planı için hangi malzemenin ne zaman eksileceğini ve ne kadar tedarik edilmesi gerektiğini belirler.
İşletmenin ortak kayıt düzenini kurar
MRP sonucunu satın alma, stok, üretim emri, maliyet, satış ve finans süreçleriyle aynı veri yapısında yönetir.
MRP ayrı bir hesaplama yöntemi olarak uygulanabilir; ancak yüzlerce ürün, çok seviyeli reçete ve sürekli değişen sipariş olduğunda elektronik tabloların güncel kalması zorlaşır. Korgün ERP içindeki ürün ağacı, ihtiyaç analizi ve üretim planlama kapsamını KG Palaimon üretim ERP sayfasında; oluşan satın alma ihtiyacının tedarikçilerle yönetimini KG Tedarik sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
MRP'nin açılımı nedir?
Material Requirements Planning ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede malzeme ihtiyaç planlaması olarak kullanılır.
MRP yalnızca üretim yapan firmalarda mı kullanılır?
Temel kullanım alanı üretimdir. Ürün ağacı ve üretim planına bağlı bileşen ihtiyacını hesapladığı için yalnızca al-sat yapan işletmelerde aynı kapsamda kullanılmaz.
MRP stok fazlasını önler mi?
Doğru veriyle gereksiz ve erken alımı azaltabilir. Ancak yanlış termin, minimum sipariş miktarı veya güncel olmayan stok kayıtları yine stok fazlası oluşturabilir.
MRP ne sıklıkta çalıştırılmalı?
Sipariş, stok, üretim planı veya tedarik tarihi değiştiğinde yeniden hesaplanmalıdır. İşletmenin sipariş yoğunluğuna göre günlük ya da gün içinde birden fazla çalışma gerekebilir.
Ürün ağacı, stok ve satın alma kayıtlarınızı aynı plan içinde yönetin
Mevcut üretim planınızda malzeme ihtiyacının nerede ve ne zaman oluştuğunu birlikte değerlendirelim.