Malzeme
Model başına gereken hammadde ve yarı mamul miktarlarıyla planlama fiyatlarını eşleştirin.
ERP Rehberleri
Üretim maliyeti planlama rehberi
Model Maliyet Planlama Nasıl Yapılır?
Model maliyet planlama, üretim başlamadan önce belirli bir model ve miktar için beklenen malzeme ve üretim giderlerini görünür kılar. Fiyat, miktar, dönem ve dağıtım varsayımlarını birlikte kaydetmek, teklif ve üretim bütçesi kararlarının hangi bilgilere dayandığını gösterir.
Maliyet yapısı
Model maliyetini oluşturan kalemleri ayırın
İşçilik
Operasyon veya üretim süresi için kullanılan işçilik varsayımlarını belirtin.
Makine ve enerji
Makine zamanı ve enerji gibi üretime bağlı giderlerin dağıtım bazını açıklayın.
Genel üretim giderleri
Kullanılan genel gider havuzunu ve modele dağıtım ölçütünü ayrı gösterin.
Planı oluşturma
Üretim öncesi maliyet görünümünü nasıl hazırlarsınız?
Baz bilgileri sabitleyin
Model kodu, üretim miktarı, dönem, para birimi ve geçerli ürün/reçete sürümünü kaydedin. Böylece farklı varsayımlarla hazırlanan planlar karışmaz.
Kaynak ve varsayımları ekleyin
Malzeme fiyatlarının kaynağını ve tarihini; işçilik, makine ve genel giderlerin dağıtım ölçütlerini kalem bazında belirtin.
Birim ve toplamı karşılaştırın
Planlanan miktar için toplam maliyeti ve birim başına görünümü birlikte inceleyin. Miktar veya fiyat değiştiğinde hangi kalemin ne kadar etkilendiğini görünür tutun.
Örnek maliyet tablosu
500 adetlik planın toplam ve birim maliyeti
Aşağıdaki değerler yalnızca hesaplama mantığını göstermek için oluşturulmuş örnek varsayımlardır; gerçek maliyet veya fiyat önerisi değildir.
Malzeme
Birim varsayımı
420 para birimi/adet
500 adet için
210.000
İşçilik
Birim varsayımı
60 para birimi/adet
500 adet için
30.000
Makine ve enerji
Birim varsayımı
35 para birimi/adet
500 adet için
17.500
Dağıtılmış genel gider
Birim varsayımı
45 para birimi/adet
500 adet için
22.500
Planlanan toplam maliyet
280.000
Birim başına planlanan maliyet
560
Birim maliyet: 280.000 ÷ 500 = 560. Miktar 600 adede çıkarsa, değişken kalemler ve sabit genel gider ayrı ele alınarak yeni toplam ve birim görünümü yeniden hesaplanır.
Miktar değiştiğinde hangi varsayımlar yeniden ele alınmalı?
Değişken kalemler
Miktarla birlikte artabilen giderler
Malzeme tüketimi ve üretim süresine bağlı giderler üretim miktarıyla değişebilir. Fazla mesai, fire veya kapasite aşımı gibi eşik etkileri varsa doğrusal artış varsaymayın.
Sabit veya dönemlik kalemler
Birim payı üretim hacmine göre değişebilen giderler
Dönemlik genel gider toplamı değişmese bile, farklı üretim miktarına dağıtıldığında birim başına düşen pay değişebilir. Dağıtım bazını ve kapasite kullanım varsayımını plan üzerinde belirtin.
Sık sorulan sorular
Model maliyet planı ile fiilî maliyet aynı mıdır?
Hayır. Model maliyet planı, üretim öncesinde belirli fiyat, miktar ve gider varsayımlarıyla hazırlanır. Fiilî maliyet ise üretim gerçekleştiğinde oluşan malzeme ve gider kayıtlarına dayanır.
Model maliyet planında hangi giderler yer alır?
İşletmenin kapsamına göre malzeme, işçilik, makine/enerji ve genel üretim giderleri yer alabilir. Her kalemin kaynağı, dönemi ve dağıtım ölçütü açıkça belirtilmelidir.
Model maliyet planı ne zaman yenilenir?
Malzeme fiyatı, ürün/reçete sürümü, üretim miktarı, kur veya gider dağıtım varsayımı anlamlı ölçüde değiştiğinde plan gözden geçirilmelidir. Eski ve yeni varsayımların hangi tarihlerde geçerli olduğu korunmalıdır.
Bu plan kesin satış fiyatı mıdır?
Hayır. Model maliyet planı üretim maliyet varsayımlarını gösterir. Satış fiyatı; kâr hedefi, ticari koşullar, vergiler ve müşteri anlaşmaları gibi başka kararları da içerir.