Satış tarafı
Müşteri cari hesabı
Satış faturaları alacağı artırır; tahsilat ve iadeler açık tutarı azaltır veya kapatır.
ERP Rehberleri
Finansal hareket takibi
Cari Hesap Yönetimi Nasıl Yapılır?
Cari hesap, müşteri ve tedarikçilerle yapılan işlemlerin tek bir kayıt düzeninde izlenmesini sağlar. Doğru tanımlanmış cari kart; fatura, tahsilat, ödeme ve vadelerin hangi firmaya ve belgeye ait olduğunu göstererek açık bakiyelerin takibini kolaylaştırır.
Alış tarafı
Tedarikçi cari hesabı
Alış faturaları borcu oluşturur; ödemeler, iadeler ve mahsuplar açık tutarı değiştirir.
Cari kartın kurulumu
İş ortağını doğru tanıyacak bilgileri kaydedin
Cari kart, benzer unvanlı şirketler veya farklı şubeler nedeniyle hareketlerin yanlış hesaba yazılmasını önleyecek ortak kimliği taşımalıdır. Finansal koşullar ve iletişim bilgileri yetkili kişilerce güncel tutulmalıdır.
Firma kimliği
Unvan, cari kod, vergi bilgisi, şube ve grup ilişkisi.
İletişim ve sorumlular
Fatura, ödeme ve tahsilat konularında iletişim kurulacak kişiler.
Ticari koşullar
Varsa ödeme vadesi, fiyat/iskonto koşulu ve işlem para birimi.
Hesap politikası
Kullanım durumu, işlem yetkileri ve açılış bakiyesinin dayanağı.
Cari hareketler
Her bakiye değişikliği belge ve tarafıyla izlenmeli
Cari ekstre yalnız toplam bakiyeyi değil; bakiyeyi oluşturan işlem satırlarını, tarihleri, vadeleri ve açık kalan tutarları da görünür kılmalıdır. Bir hareket yanlış firmaya, döneme veya dövize kaydedilirse sonraki tahsilat ve ödeme takibi de yanıltıcı olur.
Fatura ve iade
Satış veya alış belgesi cari hareketi oluşturur; iade ve düzeltmeler ilgili belgeyle bağlantılı tutulur.
Tahsilat ve ödeme
Gelen veya giden tutar kaydedilir ve kapattığı fatura ya da açık kalemle eşleştirilir.
Mahsup ve diğer hareket
İşletme kurallarına göre yetkili mahsup, virman veya fark hareketinin açıklaması ve dayanağı saklanır.
Açık kalem örneği
Kısmi tahsilat kalan alacağı görünür bırakır
Müşteriye 10.000 TL tutarında, vadesi 30 gün olan bir fatura düzenlendiğini varsayalım. Müşteri 6.000 TL ödediğinde, tahsilat faturaya bağlanır ve kalan 4.000 TL açık tutar olarak izlenir. Bu görünüm, tahsilatı kaydetmenin yanında hangi faturanın ne kadarının kapandığını da gösterir.
Müşteri faturası · 30 gün vade
Açık kalem görünümü
Fatura tutarı10.000 TL
Faturaya bağlanan tahsilat−6.000 TL
Kalan açık tutar4.000 TL
Örnek yalnızca açık kalemin takibini gösterir. Muhasebe kaydı ve vergi uygulaması işletmenin onaylı süreçlerine göre yürütülmelidir.
Günlük takip
Bakiye ve vade raporunu karar için kullanın
Vadesi gelenler
Vadesi yaklaşan veya geçmiş faturaları, açık tutarıyla izleyin.
Eşleşmemiş ödemeler
Henüz belirli bir fatura veya açık kaleme bağlanmamış tahsilat/ödemeleri ayırın.
Döviz bazında bakiye
Her işlem para birimini ayrı görüntüleyin; raporlama kurunu ve tarihini belirtin.
Kredi ve işlem yetkisi
İşletmenin belirlediği limit ve onay kurallarına yaklaşan işlemleri sorumlusuna yönlendirin.
Cari kayıt ve günlük bakiye görünürlüğü
Cari kartın düzenlenmesi, finansal hareketlerin belgeye bağlanması, kısmi ödeme/tahsilatın izlenmesi ve vade görünümünün kullanılması.
Ekstre mutabakatı ve bakiye farkı incelemesi
İki tarafın ekstrelerini aynı dönem ve para biriminde karşılaştırma, ödeme/iade farklarını belge bazında araştırma ve mutabakat sonucunu kaydetme ayrı bir süreçtir. Burada bu inceleme adımlarını tekrar etmiyoruz.
Cari hesap yönetimi hakkında sık sorulanlar
Cari hesap nedir?
Bir müşteri veya tedarikçiyle yapılan fatura, tahsilat, ödeme, iade ve benzeri finansal hareketlerin taraf ve belge bazında izlendiği hesaptır. Hesap bakiyesi, kaydedilmiş hareketlerin belirli tarih ve para birimindeki sonucunu gösterir.
Bir firmaya hem müşteri hem tedarikçi olarak çalışılıyorsa ne yapılır?
İşletmenin hesap ve raporlama kuralına göre iki rol tek cari kartta veya ilişkili ayrı kartlarda izlenebilir. Seçilen yapıda müşteri ve tedarikçi hareketlerinin ayrı görülebilmesi, yetkilerin doğru uygulanması ve karşı tarafın doğru tanınması sağlanmalıdır.
Kısmi tahsilat hangi faturayı kapatır?
Tahsilat, mutabık kalınan uygulama kuralına göre ilgili fatura veya açık kalemlere dağıtılır. Dağıtılmamış tutar varsa bunun avans ya da açık tahsilat olarak nasıl izleneceği belirlenmelidir.
Farklı dövizlerdeki bakiyeler toplanabilir mi?
İşlem para birimleri ayrı izlenmelidir. Raporlama için yerel para karşılığı kullanılıyorsa kullanılan kur ve değerleme tarihi de rapor bağlamında gösterilmelidir; farklı döviz tutarlarını doğrudan toplamak doğru bir bakiye vermez.