Vadesi geçen alacaklar, işletmenizin nakit akışını direkt olarak etkileyen en önemli cari kalemlerden biridir. Fatura kesildi ama vade tarihi geçtikçe tahsilat zorlaşır, müşteri ilişkisi bozulur ve işletme rinnamı kısıtlanır. Bu yazıda vadesi geçen alacakları nasıl takip edeceğinizi, yaşlandırma raporunu nasıl hazırlayacağınızı ve etkili bir tahsilat düzeni nasıl kuracağınızı adım adım açıklıyoruz.
Vadesi geçen alacakları yaşlandırma ve tahsilat düzeni ile takip edin
Tüm vadesi geçen faturaları bir listede toplayın, vade geçiş süresine göre 0-30, 31-60, 61-90 ve 90+ gün kategorilerine ayırın ve her gruba farklı tahsilat stratejisi uygulayın. Bu şekilde nakit akışınızı korur ve cari riski azaltırsınız.
Vadesi Geçen Alacak Nedir ve Neden Önemlidir?
Bir müşteriye krediyle satış yaptığınızda, fatura vadesi ödeme tarihini gösterir. Vade tarihi geçtikten sonra fatura 'vadesi geçen alacak' olur. Bu durum sadece bir fatura gecikmesi değildir; işletmenizin nakit akışını azaltır, satıcıya ödeme yapmanızı zorlaştırır ve kredi limitinizi tüketir.
Üretici, toptancı ve dağıtıcı firmalar için bu risk daha görünürdür. Malzeme alımı ve üretim giderleri devam ederken cari tahsilat gecikirse işletme circulinasyonunda sıkıntı yaşanır. Bu yüzden vadesi geçen alacakları düzenli takip etmek zorunludur.
Yaşlandırma Raporu Nedir ve Nasıl Hazırlanır?
Yaşlandırma raporu, vadesi geçen alacakları vade tarihine göre kategorilere ayırarak riski görselleştiren bir raporudur. Her kategoride farklı tahsilat taktigi uygulanarak alacak geri alınmasını sağlanır.
Müşteri A — 0-30 gün aşımında
Fatura vadesinden 0-30 gün geçmiş. Hala tolerans içinde olan ilk grup. Hatırlatma ve temasa geçilmesi yeterli.
Müşteri B — 31-60 gün aşımında
Vadesi geçmiş ama henüz erken dönemdeki alacak. Cari iletişimi artırıp tahsilat planı çıkarılmalı.
Müşteri C — 61-90 gün aşımında
Risk arttıran alacak. Müşteri ile görüşülüp tahakküm alınır, ödeme planı teklif edilir. 90 günü geçenler yüksek risk kategorisine girer.
Tahsilat Düzeni Nasıl Kurulur?
Tahsilat düzeni, vadesi geçen alacakların sistematik ve planlı olarak takip edildiği bir iş akışıdır. Aşağıdaki adımlarla bir tahsilat düzeni oluşturabilirsiniz.
-
01Satış — alacakları listele ve yaşlandır
Cari hesap hareketlerinden vadesi geçen faturaları çıkarın. Müşteri, fatura no, vade tarihi, güncel borç ve son iletişim tarihi bilgilerini bir listeleyiciye aktarın ve vade geçiş süresine göre gruplayın.
-
02Finans — müşteri limiti ve riski değerlendirin
Müşteri kredi limitini, gecikme geçmişini ve alacak büyüklüğünü birlikte değerlendirin. Yeni satışı durdurma veya teminat isteme kararı bu aşamada alınır.
-
03Yönetim — tedbirleri onaylayın
Ödeme planı, fatura indirimi veya müşteri kategorisi değişikliği gibi tedbirlerin yönetim onayını alın. Sorumlu kişi ve uygulama tarihi belirlenir.
-
04Uzman — hukuki süreç başlatın
Müşteri söz verdiği ödeme tarihini tutmuyorsa, uzman ve avukat kontrolü sonrası hukuki süreç, tahsilat bürosu veya kredi kısıtlamasına geçilir. Hukuki görüş bu aşamadan sonra alınır.
Cari Hesap ve Müşteri Kartı Takibi
Her müşteri için ayrı bir cari hesap açılmalı ve tüm fatura, ödeme ve tahsilat hareketleri bu kart üzerinde işlenmelidir. Müşteri kartında bakiye, vadesi geçen tutar ve son işlem tarihi görüntülenmelidir.
Müşteri kartlarında vade hatırlatmaları otomatik olarak gönderilirse tahsilat süreci hızlanır. Özellikle büyük tutarlı faturalar için vade tarihinden birkaç gün önce hatırlatma göndermek gecikmeyi önler.
ERP ile Otomatik Alacak Takibi
Korgün ERP'de cari hesap modülü sayesinde tüm alacaklarınız tek ekrandan takip edilir. Vadesi geçen faturalar otomatik olarak işaretlenir, yaşlandırma raporu anında oluşturulur ve müşteri kartlarında görüntülenir. Bu şekilde el ile listeleme yapmadan nakit akışınızı planlayabilirsiniz.
Cari hesap, fatura ve tahsilat akışını tek ekranda yönetmek için Korgün Cloud ERP e-fatura ve cari hesap modülü sayfasını inceleyebilirsiniz.
İlgili Rehberler
Nakit akışınızı planlamak için nakit akış yönetimi yazısında; cari bakiye farklarını belgeye dayalı bulmak için cari hesap mutabakatı yazısında; aynı ürünün farklı kâr sonuçlarını anlamak için sipariş kârlılığı yazısında detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.
Tahsilat Takip Listesi
Her müşteri için son durum, işlem ve ertesi adım not edilir. Sorumlu kişi, işlem tarihi ve sonuç alanlarıyla hazırlanan liste, tahsilat sürecinin her adımının belgelenmesini sağlar.
Müşteri A
12.500 TL
Sorumlu: Satış sorumlusu
Tarih: 2026-11-20
Sonuç / Adım: Hatırlatma gönderildi; ödeme taahhüdü alındı.
Müşteri B
48.300 TL
Sorumlu: Finans sorumlusu
Tarih: 2026-11-21
Sonuç / Adım: Ödeme planı teklif edildi; yönetim onayı bekliyor.
Müşteri C
87.600 TL
Sorumlu: Yönetim
Tarih: 2026-11-23
Sonuç / Adım: Uzman ve avukat kontrolü sonrası hukuki süreç değerlendiriliyor.
Altı Kontrol Maddesi
Tahsilat düzeninin sürdürülebilir olabilmesi için aşağıdaki maddeler düzenli olarak gözden geçirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Vadesi geçen alacak ne zaman riskli sayılır?
Vadesi 60 günü geçen alacaklar genellikle riskli kategoriye girer; 90 günü aşanlar ise yüksek risklidir. Müşterinin ödeme geçmişi ve sektör koşulları da değerlendirilmelidir.
Yaşlandırma raporu ne sıklıkla hazırlanmalı?
En az aylık, mümkünse haftalık hazırlanmalıdır. Nakit akış planlaması yapan işletmeler için haftalık rapor daha güvenilirdir.
Tahsilat düzeni kim tarafından yönetilmeli?
Muhasebe veya finans sorumlusu ile satış departmanı birlikte yönetmeli. Muhasebe veriyi sağlar, satış müşteri ilişkisini yürütür.
ERP ile alacak takibi otomatikleştirilebilir mi?
Evet. Korgün ERP gibi bir sistemde cari hesap hareketleri, vade hatırlatmaları ve yaşlandırma raporları otomatik olarak oluşturulabilir ve müşteri kartlarında görüntülenebilir.