Talep ve üretim planı
Hangi ürünün, ne zaman ve hangi miktarda yapılacağını gösterir.
ERP Rehberleri
Üretim ve malzeme planlama rehberi
Malzeme İhtiyaç Planı (MRP) Nasıl Uygulanır?
Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP), üretim planındaki ürünleri karşılamak için gereken malzemeleri; ürün ağacı, kullanılabilir stok ve açık tedarik/üretim kayıtlarıyla birlikte değerlendirir. Sonuçların işe yarar olması, kaynak verilerin doğru ve güncel tutulmasına bağlıdır. Bu rehber MRP sürecini kurma ve plan çıktısını değerlendirme adımlarını açıklar.
MRP çalışmasının temel girdileri
Ürün ağacı
Ürün ve yarı mamuller için gereken bileşenleri ve miktarları tanımlar.
Stok ve rezervler
Kullanılabilir miktarı ve başka işler için ayrılmış stokları gösterir.
Açık tedarik ve üretim
Beklenen teslimleri ve üretimde tamamlanacak miktarları hesaba katar.
MRP sürecini 6 adımda uygulayın
- 1
Üretim ve sipariş planını netleştirin
MRP çalışmasının hangi üretim planı, siparişler ve planlama dönemi için yapılacağını belirleyin. Kullanılacak talep miktarlarının ve tarihlerin onaylı/güncel olduğundan emin olun; taslak planları kesin ihtiyaç gibi değerlendirmeyin.
- 2
Ürün ağacı ve üretim verilerini kontrol edin
Ürün veya yarı mamul başına gereken malzemelerin güncel ürün ağacında bulunduğunu, miktar ve ölçü birimlerinin doğru olduğunu doğrulayın. Geçerlilik tarihleri, fire payları ve üretim için gereken diğer tanımlar planlanan ürün ve tarihle uyumlu olmalıdır.
- 3
Stok ve rezerv kayıtlarını doğrulayın
Kullanılabilir stok, kalite kontrol veya bloke stok, depolar arası hareketler ve mevcut rezervleri gözden geçirin. Fiziksel stokla sistem kaydı arasında fark varsa plan sonucunu kullanmadan önce kayıtların güncelliğini araştırın.
- 4
Açık tedarik ve üretim emirlerini dahil edin
Verilecek tarihe yetişmesi beklenen satın alma siparişlerini ve devam eden üretim emirlerini kontrol edin. Miktarların, teslim/üretim tarihlerinin ve kalan işlerin doğru işlendiğini doğrulayın; gecikmiş veya iptal edilmiş emirler planı yanıltabilir.
- 5
Planı çalıştırıp sonuçları inceleyin
Planlama ufku ve zaman dilimi işletmenizin karar ritmine uygun olacak şekilde ihtiyaçları değerlendirin. Eksik, fazla veya farklı tarihe düşen önerileri; ürün, depo, ihtiyaç tarihi ve kaynak talebiyle birlikte inceleyin. Sonucu doğrudan onaylanmış sipariş olarak kabul etmeyin.
- 6
İstisnaları düzeltip yeniden değerlendirin
Beklenmeyen eksik veya fazla ihtiyaçlarda önce talep, ürün ağacı, stok, rezerv ve açık emir verilerini kontrol edin. Veriler düzeltildikten sonra planı yeniden değerlendirip ilgili üretim ve satın alma sorumlularıyla sonuçları netleştirin.
Basit bir ihtiyaç değerlendirme örneği
Örnek: Üretim planında 100 adet ürün bulunuyor ve ürün ağacına göre her biri için 2 birim A malzemesi gerekiyor. Brüt gereksinim 200 birimdir. Kullanılabilir stok 50, ihtiyaç tarihine kadar gelmesi teyit edilmiş açık tedarik 40 birimse, planın değerlendireceği net açık 110 birim olur. Gerçek uygulamada rezerv, fire, ölçü birimi, tedarik tarihi ve ürün ağacı geçerliliği de doğrulanmalıdır.
Brüt ihtiyaç
200
Stok + teyitli açık tedarik
90
Değerlendirilecek net açık
110
Plan sonucunu kullanmadan önce kontrol edin
- Üretim planı ve talep tarihleri güncel mi?
- Ürün ağacı ve ölçü birimleri doğru mu?
- Kullanılabilir stok ve rezerv kayıtları tutarlı mı?
- Açık emirlerin miktarı ve tarihi gerçekçi mi?
- Tedarik veya üretim süresi ihtiyacın tarihine uyuyor mu?
- Öneriler yetkili kişilerce incelendi mi?
Sık sorulan sorular
MRP planı için hangi veriler gerekir?
Üretim veya talep planı, ürün ağaçları, stok ve rezerv kayıtları, açık satın alma siparişleri, devam eden üretim emirleri ve tedarik/üretim süreleri temel girdilerdir. Verilerin aynı ürün kodu, ölçü birimi ve tarih mantığıyla tutulması gerekir.
MRP sonuçları neden yanlış veya eksik çıkabilir?
Güncel olmayan ürün ağacı, hatalı stok miktarı, işlenmemiş rezerv, yanlış ölçü birimi, mükerrer talep veya gerçekçi olmayan tedarik süresi sonuçları etkileyebilir. Beklenmeyen önerilerde önce temel kayıtların doğruluğu ve tarihleri kontrol edilmelidir.
MRP planı ne sıklıkla çalıştırılmalı?
Sıklık; sipariş değişim hızı, tedarik süreleri ve üretim planının güncellenme düzenine bağlıdır. Önemli talep, stok veya termin değişikliklerinden sonra planı yeniden değerlendirmek, işletmenin belirlediği düzenli çalışma ritmiyle birlikte uygulanabilir.
MRP önerisi doğrudan satın alma siparişi midir?
Hayır. Plan sonucu karar desteği niteliğindedir. Önerinin miktar ve tarihi; stok, rezerv, açık tedarik, tedarikçi koşulları ve yetki/onay süreciyle kontrol edilmelidir. Siparişe dönüştürme işletmenin satın alma akışına göre yapılır.
MRP çıktısı, ancak talep, ürün ağacı, stok ve açık emir kayıtları güncel olduğunda güvenilir bir planlama girdisi olur. Önerileri karar öncesinde kontrol edin ve önemli veri değişikliklerinde planı yeniden değerlendirin.