Ölü stok, mevcut koşullarda satılması veya üretimde kullanılması beklenmeyen ve elde tutulmaya devam eden stoktur. Ancak depoda uzun süredir hareket görmeyen her ürün ölü stok değildir. Sezonunu bekleyen bir ürün, onaylı siparişe ayrılmış malzeme veya kritik bir makinenin yedek parçası hâlâ gerekli olabilir.
Üretici, toptancı ve mağazacı için doğru başlangıç, yalnız bekleme gününe göre indirim yapmak değildir. Önce hangi ürünün neden beklediğini bulun; sonra satılabilir miktarı, kullanım ihtimalini ve alınacak kararı aynı listede izleyin.
Ölü Stok, Hareketsiz Stok ve Yavaş Dönen Stok Aynı mı?
Yavaş dönen stok
Satış veya tüketim sürer; ancak eldeki miktar talebe göre fazladır. Sipariş miktarı ve yenileme sıklığı incelenir.
Hareketsiz stok
Seçilen dönemde satış ya da üretim tüketimi görülmez. Bu bir inceleme işaretidir; ürünün değersiz veya kullanılamaz olduğunu tek başına göstermez.
Ölü stok adayı
Talep ve kullanım ihtimali zayıflamıştır. Sipariş, sezon, alternatif kullanım ve fiziksel durum kontrol edilmeden kesin karar verilmez.
Gerekçeli bekleyen stok
Kritik yedek, sezonluk ürün veya onaylı sipariş rezervi olabilir. Bekletme gerekçesi, sorumlusu ve sonraki kontrol tarihi kaydedilir.
90, 180 veya 365 gün gibi süreler tüm işletmeler için geçerli bir ölü stok sınırı değildir. Raf ömrü kısa ürünle yıllarca hizmet veren makinenin yedeği aynı kuralla değerlendirilmez. İnceleme eşiğini ürün grubuna, tedarik süresine, sezona ve hizmet yükümlülüğüne göre belirleyin.
Hareketsiz Ürünleri Bulmak İçin Hangi Veriler Gerekir?
Aynı rapor tarihi için ürün kodu, varyant, depo, fiziksel miktar, bloke miktar, rezervasyon, son satış ve son üretim tüketimini birlikte alın. Açık satış ve üretim siparişlerini, bekleyen satın alma siparişlerini ve tedarikçiye iade koşullarını da kontrol edin. Rezerv ile blokajın çakıştığı miktarları iki kez düşmeyin.
Son satış tarihi ile son giriş tarihi farklı sorulara cevap verir. Satış veya üretim tüketimi talebi gösterir; giriş tarihi eldeki partinin bekleme süresini anlamaya yardım eder. Depolar arası transfer, sayım düzeltmesi veya iade kaydı tek başına yeni talep değildir. Ürünün son hareket tarihi bugün olsa bile son gerçek tüketimi aylar önce olabilir.
Stok yaşlandırma, elde kalan miktarı giriş dönemlerine veya parti kayıtlarına göre sınıflandırır; son satıştan beri geçen gün ise hareketsizliği ölçer. Bu iki göstergeyi ayrı sütunlarda tutun. Önce sayım ve kayıt doğruluğunu kontrol edin; yanlış stok kartı veya eksik çıkış kaydı üzerinden tasfiye kararı vermeyin.
Örnek: Aynı Bekleme Süresi, Farklı Kararlar
Aşağıdaki kurgu liste 21 Ekim 2026 tarihindeki bir işletme içi incelemeyi gösterir. Gün sayısı son gerçek satış veya üretim tüketiminden itibaren hesaplanmıştır; tablodaki süreler zorunlu eşik değildir. Miktarlar farklı ürünlere ait olduğu için birbirine eklenmez.
| Ürün / eldeki miktar | Son satış veya tüketim | Sipariş / rezerv / sezon | İlk karar |
|---|---|---|---|
| A-41 ayakkabı / 120 çift | 24.04.2026 · 180 gün | 20 çift onaylı siparişe ayrılmış; 100 çift serbest. | Yalnız 100 çift için mağaza talebi ve satış seçeneği incelenecek. |
| K-08 kumaş / 600 metre | 22.08.2026 · 60 gün | 400 metre üretim emrine ayrılmış; 200 metre serbest. | Alternatif reçete için teknik uygunluk kontrolü; rezervli miktar korunur. |
| Y-03 kritik yedek / 2 adet | 21.10.2025 · 365 gün | Aktif makine için bakım planında tutuluyor. | Bakım sorumlusu gerekçeyi ve gerekli miktarı yeniden doğrular. |
| S-12 sezonluk ürün / 80 adet | 23.04.2026 · 181 gün | Yaklaşan sezon için tahmin var; kesin sipariş yok. | Sezon beklentisini satış verisiyle kontrol et; kontrol tarihi belirle. |
Örnekte A-41 için 120 çifti doğrudan tasfiye listesine yazmak, 20 çiftlik müşteri taahhüdünü riske atar. K-08 ise son 60 günde tüketilmedi diye bütünüyle gereksiz değildir. Listeyi ürün, varyant ve depo bazında açın; toplam miktarın hangi bölümünün gerçekten serbest olduğunu görün.
Neden Bekliyor? Nedene Göre İlk Aksiyon
Yanlış miktarda satın alma
Talep azaldığı hâlde eski sipariş miktarı sürüyorsa açık alımları gözden geçirin. İptal veya erteleme koşullarını tedarikçiyle teyit edin; yeni sipariş önerisini otomatik onaylamayın.
Yanlış mağaza veya depo dağılımı
Başka lokasyonda gerçek talep varsa transferi değerlendirin. Taşıma maliyeti, teslim süresi ve karşı lokasyondaki mevcut stok kontrol edilmeden ürün taşımayın.
Eksik beden veya varyant dağılımı
Toplam modele değil renk ve numara bazına bakın. Kalan varyant için müşteri ve kanal talebini doğrulayın; paket satış diğer ürünlerin kârını gereksiz azaltmasın.
Kalite, kayıt veya ürün değişikliği
Bloke ürün için kalite kararı, yanlış kart için kayıt düzeltmesi, değişen reçete için teknik değerlendirme gerekir. Sorunu yalnız indirimle çözmeye çalışmayın.
Transfer, Alternatif Kullanım, İade veya Satış Nasıl Seçilir?
Transferi, ürünün başka depoda tekrar beklemesiyle değil oradaki gerçek tüketimle değerlendirin. Alternatif kullanımda üretim, kalite ve gerekiyorsa müşteri onayı alın; malzeme uygunluğu doğrulanmadan reçeteye eklemeyin. Tedarikçiye iadede sözleşme, süre, ambalaj, kabul koşulları ve taşıma giderlerini teyit edin.
Satış veya kampanya seçeneğinde beklenen net tahsilatı; indirim, komisyon, paketleme ve sevkiyat giderleriyle birlikte değerlendirin. İndirimli satışın yeni alım veya üretim tetiklemesini önleyin. Bir stok azaltma kampanyası, aynı üründen yeniden fazlalık yaratmamalıdır.
Fiziksel olarak kullanılamayacak ürünü ayırmak, muhasebede otomatik değer düşüklüğü kaydı yapmak veya imhaya karar vermekle aynı işlem değildir. Bu kararlar için ilgili yetkililerin değerlendirmesi, belge ve işletmeye uygulanacak muhasebe/vergi kuralları ayrıca ele alınır. Buradaki inceleme listesi bu işlemlerin yerine geçmez.
Kararı Sorumlu ve Tarihle Takip Edin
| Aksiyon | Sorumlu | Hedef tarih | Kapanış kanıtı |
|---|---|---|---|
| A-41 için iki mağazada talep kontrolü; en fazla 100 çift serbest miktar. | Satış ve depo sorumlusu | 23.10.2026 | Onaylı ihtiyaç ve gerçekleşen çıkış kaydı. |
| K-08 serbest 200 metre için alternatif kullanım incelemesi. | Üretim ve kalite sorumlusu | 26.10.2026 | Uygunluk kararı; kullanılırsa üretim tüketim kaydı. |
| Y-03 için iki adet yedek tutma gerekçesini doğrulama. | Bakım sorumlusu | 27.10.2026 | Gerekli miktar ve sonraki gözden geçirme tarihi. |
Haftalık kontrolde yalnız açılan aksiyon sayısını değil gerçekleşen satış, üretim tüketimi, kabul edilmiş iade ve bekleyen miktarı izleyin. Depolar arası transfer şirketin toplam stokunu azaltmaz. Stokun maliyet değeriyle nakit tahsilatı ayrı ölçün; stoktan çıkan tutarın tamamını kâr veya tahsilat gibi göstermeyin.
Aynı Stokun Yeniden Birikmesini Önleyin
Tek seferlik temizlikten sonra ürün grubunun sipariş miktarı, minimum stok seviyesi, termin süresi ve sezon kapanış kuralını güncelleyin. Satın alma, satış, üretim ve depo aynı veri tarihini kullanmalı; açık alımları ve kullanılabilir stoğu birlikte görmelidir.
Genel performans için stok devir hızı rehberini inceleyin.
İnceleme önceliğini belirlemek için ABC analizi rehberine bakın.
Tekrar birikmeyi önlemek için minimum ve maksimum stok seviyelerini gözden geçirin.
Korgün Cloud ERP stok sayfasında stok kartı, giriş-çıkış, sayım, değerleme, rezerv ve çoklu lokasyon kapsamı açıklanır. Hareketsizlik raporunda ihtiyaç duyduğunuz tarih, varyant ve rezerv ayrımlarını kendi örnek verinizle demo sırasında doğrulayın; yazılımdan tek başına tasfiye kararı beklemeyin.
Korgün Cloud ERP stok yönetimi kapsamını inceleyin.
Sık Sorulan Sorular
180 gündür satılmayan ürün ölü stok mudur?
Tek başına hayır. Sezon, açık sipariş, kritik yedek ihtiyacı, son üretim tüketimi ve kullanılabilir miktar incelenir. Gün eşiği yalnız değerlendirmeyi başlatır.
Depo transferi hareketsizliği bitirir mi?
Transfer stok hareketi oluşturur; gerçek satış veya üretim tüketimi yaratmaz. Talep yoksa sorun yalnız başka bir rafa taşınmış olur.
Stok yaşlandırma ile son satış tarihi aynı mı?
Hayır. Yaşlandırma eldeki miktarın giriş dönemini inceler; son satış veya tüketim ise talebin ne zamandır gerçekleşmediğini gösterir. Birlikte yorumlanmalıdır.
Ölü stok adayını hemen imha etmeli miyiz?
Hayır. Fiziksel durum, kullanım, iade ve satış ihtimali kontrol edilir. İmha ve muhasebe işlemleri ayrı onay ve belge sürecidir; inceleme raporu otomatik yetki vermez.