Seri numarası takibi, aynı ürün koduna sahip fiziksel birimleri birbirinden ayırarak her ürünü kabulden satışa, garanti ve servisten iadeye kadar tek tek izleme yöntemidir. Lot numarası bir ürün grubunu tanımlarken seri numarası yalnızca bir fiziksel ürüne ait kimliktir.
Seri Numarası ile Lot Numarası Arasındaki Fark Nedir?
| Karşılaştırma | Seri numarası | Lot numarası |
|---|---|---|
| Tanımladığı kapsam | Tek bir fiziksel ürün | Aynı özellikte kabul edilen ürün grubu |
| Aynı numaraya bağlı miktar | Genellikle 1 adet | Birden fazla adet, kilogram veya metre |
| Temel kullanım | Garanti, servis, zimmet ve tekil cihaz geçmişi | Üretim partisi, kalite, son kullanım ve geri çağırma |
| Örnek | Motor SN-260916-0048 | Boya lotu LT-260916-A |
GS1 izlenebilirlik standardında lot düzeyi aynı gruptaki ürünleri, seri düzeyi ise tek bir ürün örneğini ayırır. Hangi düzeyin kullanılacağı ürünün riski, servis ihtiyacı ve istenen izlenebilirlik ayrıntısına göre belirlenir.
Hangi Ürünlerde Seri Numarası Takibi Kullanılır?
Her stok kalemini seri numarasıyla izlemek gereksiz kayıt yükü oluşturabilir. Tekil ürünün sahibini, garanti durumunu, teknik geçmişini veya konumunu bilmek gerekiyorsa seri takibi anlamlıdır.
Makine ve ekipman
Motor, pompa, tezgâh, ölçüm cihazı ve üretim ekipmanı.
Elektronik ürünler
Bilgisayar, terminal, telefon, yazıcı ve ağ cihazı.
Servis gören ürünler
Bakım, parça değişimi ve arıza geçmişi tutulması gereken ürünler.
Garantili ürünler
Garanti başlangıcı, süresi ve müşteri teslimi doğrulanacak ürünler.
Zimmetli varlıklar
Çalışan, şube, bayi veya projeye teslim edilen demirbaşlar.
Yüksek riskli birimler
Kalite sonucu veya uygunluk belgesi ürün bazında izlenecek parçalar.
Bir Ürünün Hem Lotu Hem Seri Numarası Olabilir
Aynı üretim koşullarında hazırlanan 100 motor tek bir üretim lotuna bağlanabilir; buna karşılık her motora farklı seri numarası verilebilir. Lot ortak hammadde ve üretim koşulunu, seri numarası ise müşteriye giden belirli motorun yaşam döngüsünü gösterir.
Lot yapısının hammadde, üretim emri ve sevkiyatla nasıl bağlandığını üretimde parti ve lot takibi rehberinde inceleyebilirsiniz.
Seri Numarası Takibi Nasıl Kurulur?
Tanımlama
Ürün kartında seri numarasıyla takip kuralı belirlenir; numaranın üretici, tedarikçi veya işletme tarafından verileceği netleştirilir.
Mal kabul veya üretim
Her fiziksel birimin seri numarası okutulur ya da sistem tarafından üretilir ve giriş belgesine bağlanır.
Depo hareketi
Seri numaralı ürünün hangi depo ve adreste bulunduğu transfer, sayım ve durum değişiklikleriyle izlenir.
Sevkiyat ve satış
Hangi seri numarasının hangi sipariş, irsaliye, fatura ve müşteriye teslim edildiği kaydedilir.
Garanti ve servis
Arıza, bakım, değişen parça, servis tarihi ve garanti durumu aynı ürün kimliği üzerinden takip edilir.
İade veya kullanım sonu
İade edilen ürünün gerçekten satılan birim olup olmadığı doğrulanır; yeniden satış, bloke veya hurda kararı kaydedilir.
SN-260916-0048 Seri Numaralı Motor Nerede?
Mal kabul
Tedarikçi ve satın alma irsaliyesiyle A depoya alındı.
Sevkiyat
SO-1842 siparişiyle müşteriye gönderildi.
Servis kabulü
Titreşim şikâyetiyle garanti kapsamında servise alındı.
Müşteriye teslim
Rulman değişimi ve test sonucu ürün geçmişine işlendi.
ERP'de Seri Numarasıyla Hangi Bilgiler Tutulmalı?
Ürün kimliği
Stok kodu, model, varyant ve tekil seri numarası.
Kaynak
Tedarikçi, satın alma belgesi veya üretim emri.
Konum
Şirket, depo, raf, mağaza veya servis noktası.
Durum
Kullanılabilir, rezerve, sevk edildi, serviste, bloke veya hurda.
Sahiplik
Müşteri, bayi, proje, zimmetli çalışan veya kullanılan makine.
Geçmiş
Giriş, transfer, satış, iade, bakım, parça değişimi ve garanti hareketleri.
İzleme yalnız seri kartına açıklama yazmakla kurulmaz. Satın alma, üretim, depo transferi, sayım, irsaliye, fatura, iade ve servis hareketleri aynı seri numarasıyla ilişkilendirilmelidir. Depo adresi ve sevkiyat tarafını KG WMS, üretimde kullanılan seri ve lotlu bileşen ilişkisini KG Palaimon kapsamında değerlendirebilirsiniz.
Barkod ile Seri Numarası Aynı Şey midir?
Ürünün tekil kimliğidir
Rakam ve harflerden oluşabilir. Aynı ürün kodundaki iki fiziksel birimi birbirinden ayırır.
Kimliği makineyle okuma yöntemidir
Seri numarasını, ürün kodunu ve başka alanları taşıyabilir. Etiketi okutmak, arkasında doğru stok hareketi yoksa tek başına izlenebilirlik sağlamaz.
Seri Numarası Takibinde Sık Yapılan Hatalar
Aynı seri numarasını yeniden kullanmak
Tekil kimlik tekrarlandığında iki fiziksel ürünün stok, müşteri ve servis geçmişi birbirine karışır.
Seri numarasını yalnız faturaya yazmak
Mal kabul, depo ve transfer hareketlerinde seri kaydı yoksa ürünün satış öncesindeki geçmişi bulunamaz.
Etiketi kayıtla eşleştirmemek
Ürünün üzerindeki kod ile sistemde seçilen seri farklıysa barkod okutmak hatayı yalnızca daha hızlı üretir.
İadede seri doğrulaması yapmamak
Müşterinin başka bir ürünü iade etmesi veya garanti kapsamı dışındaki birimin işleme alınması riski oluşur.
Seri ve lotu birbirinin yerine kullanmak
Tek bir miktar satırına seri numarası vermek tekil ürün takibi sağlamaz; her fiziksel birim ayrı tanımlanmalıdır.
Geçmiş seri hareketini silmek
Düzeltme yeni ve açıklamalı bir işlemle yapılmadığında denetim izi ile ürünün gerçek hareket sırası kaybolur.
Sık Sorulan Sorular
Seri numarası benzersiz olmak zorunda mı?
Takip kapsamı içinde aynı ürün-seri bileşiminin benzersiz olması gerekir. Farklı tedarikçilerin aynı numarayı kullanma ihtimali varsa işletmeye ait iç seri kimliği oluşturulabilir.
Seri numaralı üründe miktar neden bir olmalıdır?
Seri numarası tek bir fiziksel ürünü temsil eder. Aynı seri altında birden fazla ürün tutulursa hangi birimin satıldığı, iade edildiği veya servise geldiği ayırt edilemez.
Tedarikçi seri numarası kullanılabilir mi?
Kullanılabilir. Numaranın değişmeden ve hatasız alınması, ürün kartıyla eşleştirilmesi ve aynı numaranın tekrarına karşı kontrol edilmesi gerekir.
Seri numarası olmayan eski ürünler sisteme alınabilir mi?
Sayım veya geçiş çalışmasında kontrollü biçimde iç seri numarası üretilebilir. Açılış konumu, mevcut müşteri veya zimmet ve bilinen servis geçmişi ayrıca kaydedilmelidir.
İzlenebilirlik Düzeyini Ürünün İhtiyacına Göre Belirleyin
GS1 Küresel İzlenebilirlik Standardı; ürün türü, lot ve tekil seri düzeylerini ayrı tanımlar. Microsoft'un stok izleme açıklamaları da geçmiş hareketlerin ürün numarasıyla birlikte seri veya parti gibi takip boyutları üzerinden aranabildiğini gösterir.
İşletmenizin tabi olduğu sektörel mevzuat, müşteri şartı, garanti ve kalite kayıtları ayrıca ilgili uzmanlarla değerlendirilmelidir.
Seri numaralı ürünleri depo, müşteri ve servis kayıtlarıyla birlikte izleyin
Seri ve lot numaralı stokların kabul, adres, transfer, sevkiyat ve iade süreçlerini KG WMS ile nasıl yönetebileceğinizi inceleyin.